İş kazası sonucunda maddi tazminat hususu belirlenirken ilk olarak incelenmesi gereken husus zararın varlığıdır. İş kazası sonucunda kaza geçiren kişinin yaralanması, çalışma yeteneğinin bir kısmını veya tamamını yitirmesi ya da iş kazası sonucunda vefat etmiş olması iş kazasında meydana gelen “zarar” kavramının temel unsurlarını oluşturmaktadır.
Diğer husus ise illiyet bağının varlığıdır. Burada belirtilen illiyet bağı iş kazasında meydana gelen olay neticesinde işçinin zarar görmesi durumudur. Nedensellik bağının varlığı her somut olay açısından ayrı bir bağlamda incelenmelidir.
Kusur değerlendirmesi yapılırken ise Yargıtay’ın bu konuda değerlendirmeleri farklı olup son zamanlarda kabul edilen görüş ise kusura dayanan sorumluluktur. İşyerindeki işçilerin sağlığı ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almak, işçinin çalışma ortamını oluşabilecek risklere karşı hazırlamak, işin yapılışı sırasında kullanılacak araçları noksansız bulundurmak, işçileri etkin bir biçimde denetlemek, gözetlemek, bütün yükümlülüklerini özenle yerine getirmek gerekmektedir.
TBK madde 53 uyarınca iş kazası geçiren işçi, iş kazası geçirdikten sonra bedensel zararlar kapsamında olan şu zararlarını talep edebilir:
- Tedavi giderleri
- Kazanç kaybı
- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar
Maddi tazminat miktarı belirlenirken iş kazasının meydana gelmesi nedeniyle mahrum kalınan gerçek zararın tespiti gerekmektedir. Maddi tazminat hesabı yapılırken kaza geçiren kişinin yaşı, maluliyet durumu var ise maluliyet oranı, iş kazası geçiren işçinin maaşı, iş kazasının meydana gelmesinde müterafik kusur var ise kusur oranları gibi hususlar dikkate alınmaktadır. Ayrıca iş kazası maddi tazminat miktarı hesaplandıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işçiye bağlanan bir gelir var ise bu ödenen miktarların belirlenecek maddi tazminat miktarından tenzili gerekmektedir.
